Haber SOR

Tüm Bostan Sebze Meyve Komisyoncu ve Tüccarlar Federasyonu (TÜMESKOM) Başkanı Burhan Er, soğuktan sonra yağışlı havaların üreticileri olumsuz etkilediğini belirterek, "Son günlerde ülke genelinde etkisini gösteren olumsuz hava nedeniyle sebze ve meyve fiyatlarında 2 gün içerisinde yüzde 20-30 arasında artış olacak" dedi.

TÜMESKOM Başkanı Burhan Er, Mart'tan itibaren Türkiye genelinde etkili olan soğuk hava nedeniyle sebze ve meyvelerin zarar gördüğünü ve bunun da fiyatlara yansıdığını söyledi.

Son günlerde yine ülke genelinde yağışlı havanın etkili olduğunu hatırlatan Er, çiftçilerle sürekli koordinasyon içinde olduğunu ve yağışların ürünlere etkisi üzerine bilgi aldığını anlattı.

Er, bu durumun kendilerine olumsuz yansıdığını dile getirerek, "Bu, maalesef sebze ve meyve fiyatlarına etki edecek. Son günlerde ülke genelinde etkisini gösteren olumsuz hava nedeniyle sebze ve meyve fiyatlarında 2 gün içerisinde yüzde 20-30 arasında artış olacak. Her ne kadar stoklarda mal varsa da kaçınılmaz olarak bu artış olacak çünkü belli bir bölgede değil, ülke genelinde yağış etkili" dedi.

Olumsuz hava koşullarından en çok kayısı ve kirazın etkilendiğini belirten Er, şöyle devam etti:

"Zaten kayısı ve kiraz fiyatları geçen seneye oranla yüksekti. Bir hafta önce İzmir , Manisa, Afyon'daki kiraz üreticilerimiz darbe yemişti. Aydın'daki üreticilerle görüştüm. Çilek tarlaları çok büyük oranda hasar aldı. Bu nedenle çilek fiyatlarında artış kaçınılmaz. Aydın, Denizli gibi yerlerde de büyük hasar var. İşçiler kirazları toplayamıyor. Aynı şey erik için de geçerli. Tokat, Amasya bölgesinde kiraz geçen seneye oranla yüzde 70 hasarlı. Bu çok büyük bir rakam. Üretim çok düştü."

Sadece Türkiye değil Dünya'nın da en büyük Muz ve Çilek üreten ülkeleri arasında yer alan Anamur'da önümüzdeki yıllarda kuraklı tehlikesi bulunuyor. 

Anamur Belediyesi’nden yapılan yazılı açıklamaya göre Anamur’da kış aylarının kurak geçmesi, beklenen kar ve yağmur yağışlarının olmaması sebebiyle su kaynaklarında azalmalar olduğu belirtildi. Yaz mevsiminde Anamur’un susuz kalmaması amacıyla Anamur halkı tarafından içme sularının tasarruflu kullanılması gerektiği ifade edilen açıklamada; araç ve halı yıkama, bahçe sulama gibi içme suyunun amacı dışında kullanılmaması hususunda vatandaşların daha dikkatli olmalarının gerektiği bildirildi.

Haziran ayı itibarı ile aşırı sıcakların başlaması ve yerli turistin gelmesi ile birlikte Anamur nüfusunun 2’ye katlanacak olması ve su kullanımın had safhaya geleceği önümüzdeki günlerde yaşanabilecek su kesintileri şimdiden üreticinin ve esnafın uykularını kaçırmaya başladı.

Buğday kuraklık ve dondan en çok etkilenen ürünler arasında yer alırken, bazı bölgelerde rekolte kaybı yüzde 50’yi aştı.

29-30 Mart’ta yaşanan don olayı sonrası Çukurova’da hasatın 1 ay öne geldiğini ifade eden Ceyhan Ziraat Odası Başkanı Yavuz Tezcan, buğday hasatının biçerdöver ile değil çim biçme makineleri ile yapıldığını söyledi.

 Geçen yıl Ceyhan’da 200 bin ton buğday üretimi yapıldığını belirten Tezcan, “Sulama yapılan bölgelerin durumu biraz daha iyi ancak bu yılki üretim 100 bin tonu geçmez” dedi. Ceyhan’da 60-70 bin dekarda hasat yapıldığına dikkat çeken Tezcan, “Buğday başakları boş. Hepsi saman oldu. Geçen yıl 65-75 kuruş olan buğday fiyatı 90 kuruşu geçti. Önlem alınmazsa buğday ithalatı artar. En çok etkilenen de ekmek fiyatları olur” dedi.


YÜZDE 25 KAYIP

Kuraklığın etkisinin beklenenden daha fazla olduğunu ifade eden Türkiye Ziraatçılar Derneği İbrahim Yetkin, “Türkiye genelinde büyük problem yaşanıyor. Şu an yağmur yağması hiçbir şeyi değiştirmez. Türkiye genelinde yüzde 25’lik rekolte kaybı yaşanması bekleniyor” dedi. Bu bölgenin Türkiye’nin ihtiyacını karşılamada üçüncü sırada olduğunu belirten Yetkin, “Toprak Mahsulleri Ofisi geçtiğimiz günlerde 2.5 milyon ton buğday ithal etme yetkisi aldı. 2.5 milyon tona yakında deposunda bekliyor. Eğer önlemler yeterli olmazsa ilk etkilenecek olan ekmek fiyatları olur” dedi.

Kaliteli buğday yetişmiyor

TÜRKİYE’de kaliteli buğday üretimi konusunda da büyük sıkıntı yaşandığını dile getiren İbrahim Yetkin, “Kaliteli buğday olmadığı için un üreticileri yurtdışından buğday ithal ediyor. TMO fiyat artışını engellemek için önceden ürün toplamaların önüne geçmeli” diye konuştu.

Öte yandan kuru kayısı fiyatları ikiye katlandı. 4 liraya sattılan kayısı şu anda 8 lira oldu.Dünya kayısı başkenti olarak bilinen Malatya'da yaşanan don olayı nedeniyle, kayısı üretiminde önemli miktarda düşüş beklendiği bildirildi. Kentte 30-31 Mart ve 1 Nisan'da yaşanan don olayı, kayısı bahçelerine büyük zarar verdi.

Kayısı Araştırma İstasyonu Müdürü Yaşar Zengin, AA muhabirine yaptığı açıklamada, böyle bir hadiseyle ilk defa karşılaştıklarını, Malatya'da 1914 yılında böyle bir don olayının yaşandığını büyüklerden duyduğunu söyledi.

Yaşanan şiddetli soğuğa kayısı meyvelerinin dayanmasının mümkün olmadığını ifade eden Zengin, "Eğer kayısı çiçekteyse, çiçeğin içerisindeki dişicik borusunu yaktı. Yani o yumurtalık denen kısmı yaktı attı. Eğer meyvedeyse, meyveyi olduğu gibi yaktı. Hatta domurda olmasına rağmen, domur içerisindeki dişicik borusunu yaktığı için böyle bir don afeti yaşadık" dedi. Zengin, TARSİM, Gıda, Tarım ve Hayvancılık İl Müdürlüğü ve Kayısı Araştırma İstasyonu yetkililerince, sahada hasar tespit çalışmalarının devam ettiğini bildirdi. Yapılan ön tespitlerde hasarın beklentilerin çok üzerinde çıktığını dile getiren Zengin, şöyle konuştu:

"Hasarla ilgili şimdi ne dersek yanlış olur ancak 20 Mayıs'tan sonra tekrar araziye çıkacağız. O zaman belli olacak ama tahminimiz şu anda yüzde 90 civarında. Sadece barajdan bir kilometre içeriye doğru meyve görüyoruz. Diğer kısımların tamamı etkilenmiş durumda. Bir de bin 600 rakımın üstünde, o da tamamında değil yer yer domurda olmasına rağmen etkilenen yerler var."



Kuru kayısı fiyatları ikiye katlandı

Don olayının ardından üreticilerin stokta bulunanlarla bu yılın ürünlerini satacağını ifade eden Zengin, gelecek seneye ise sıfır ürünle sezonu açabilecekleri vurguladı. Kentten geçen yıl 98 ülkeye yaklaşık 118 bin ton kayısı ihracatı yaptıklarını anımsatan Zengin, yaşanan don olayının ardından bu yıl kayısı ihracatında düşüş olacağını belirtti.

Zengin, "Şu anda sahada çalışmalar var. Bunlar netleşmeden bu senenin ihracat rakamlarını söylememiz mümkün değil. Benim görüşüm geçen yılki rakamı yakalayamayacağız. Yani kayısı açığımız olacak" diye konuştu.

Kayısının yanı sıra diğer meyvelerin de dondan zarar gördüğüne değinen Zengin, bunun fiyatlara da yansıdığını belirterek, "Kuru kayısı fiyatları ikiye katlanmış durumda. Mesela 4 liraya sattığımız kayısı şu anda 8 lira, 3 liraya sattığımız kayısıyı da şu anda 6 liraya satıyoruz" ifadesini kullandı.